Awaryjne metody łączności

Z Encyklopedia Nowoczesnego Survivalu
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Niniejszy artykuł wymienia i pokrótce omawia awaryjne metody łączności, z których można korzystać, gdy przestanie działać sieć komórkowa, Internet, albo łącza kablowe (telefony stacjonarne).

Telefonia satelitarna[edytuj]

Temat omówiony szczegółowo w artykule Telefonia satelitarna.

W przypadku telefonii satelitarnej, telefon łączy się nie z naziemną stacją bazową (BTS), lecz bezpośrednio ze znajdującym się na orbicie satelitą.

Wadą takiej łączności jest bardzo wysoki koszt abonamentu na usługę, oraz samego urządzenia.

Na rynku funkcjonują następujący operatorzy telefonii satelitarnej:

  • Iridium,
  • Thuraya,
  • Inmarsat,
  • Globalstar

Globalstar SPOT[edytuj]

Urządzenia służące jako osobiste lokalizatory, umożliwiające wysłanie wezwania pomocy przez satelity Globalstar. Jest dostępny również komunikator satelitarny SPOT-X umożliwiający przesyłanie SMS-ów przez satelity.

Więcej informacji: https://www.findmespot.eu/en/

CB radio[edytuj]

Temat omówiony szczegółowo w artykule CB radio.

Popularne radiotelefony niewymagające licencji, najczęściej montowane w samochodach, występują także jako urządzenia przenośne. Zasięg nieprzekraczający kilkunastu kilometrów. Zakres częstotliwości 26,960...27,415 MHz.

Z powodu długości fali (11,06 metra) sprawność krótkich anten radiotelefonów przenośnych jest znikoma. W przypadku anten samochodowych długość powinna wynosić ponad 0,8 metra, przy krótszych zasięg znacznie spada. Te częstotliwości bardzo dobrze rozchodzą się w lasach, gdyż są słabo tłumione przez roślinność.

Radiotelefony CB są tanie, powszechnie dostępne i w Polsce nie wymagają pozwoleń. Umożliwiają łączność pomiędzy samochodami na odległości rzędu kilkunastu kilometrów przy dłuższych antenach, przy krótszych antenach do 2...3 kilometrów, instalacje stacjonarne mają większe zasięgi niż mobilne. Okazjonalnie istnieje możliwość łączności za pomocą odbicia fali od jonosfery, wtedy osiągane zasięgi wynoszą od kilkuset do kilku tysięcy kilometrów. Stan jonosfery zmienia się w cyklach 11-letnich.

Można łatwo samodzielnie wykonać antenę CB z linki miedzianej, kabla elektrycznego lub metalowego sznurka od bielizny, zaczepioną np. na gałęzi drzewa. Powinna mieć długość 2,7 metra (1/4 fali) lub 8 metrów (3/4 fali) i być połączona ze środkowym bolcem gniazda antenowego. Skuteczność anteny zwiększy przeciwwaga o długości 2,7 metra (1/4 fali), minimum 1 metr (1/10 fali), rozłożona w przeciwną stronę niż antena. Można też wykonać dipol półfalowy (2×2,7 metra, jedna połówka połączona do żyły kabla koncentrycznego 50 omów, druga do jego oplotu). Zasięg anteny samochodowej CB można zwiększyć podłączając do jej promiennika 5,4 metra linki (1/2 fali), ale z uwagi na wysoką impedancję półfalowego odcinka nie należy linek o takiej długości podłączać bezpośrednio do gniazda antenowego radiotelefonu.

Piraci radiowi czasem używają częstotliwości spoza zakresu CB, między 27,420 MHz a 28,000 MHz (na przykład 27,555MHz), do łączności z odbiciem od jonosfery, głównie w modulacji SSB. Zakres częstotliwości 28...29,7 MHz jest przydzielony radioamatorom i tam nie można nadawać bez licencji.

Radiotelefony w zakresie PMR (446 MHz)[edytuj]

Temat omówiony szczegółowo w artykule PMR.

PMR (Private Mobile Radio) oznacza potocznie radiotelefony pracujące w paśmie UHF 446 MHz z modulacją FM. W Polsce dopuszczalne jest korzystanie w tylko z urządzeń o mocy nieprzekraczającej 500 mW ERP, wyposażonych w fabrycznie zintegrowaną z urządzeniem antenę.

Łączność na otwartej przestrzeni nie przekracza kilku kilometrów. Niewielkie zasięgi wynikają z małej mocy nadajnika, oraz stosowania zintegrowanych z radiotelefonem anten helikalnych. W Europie kanał wywoławczy 8 z kodem CTCSS 8, w Polsce w górach kanał 3 z kodem 14. Bardzo niskie prawdopodobieństwo odebrania wezwania o pomoc.

Zwiększenie zasięgu jest możliwe poprzez nielegalną wymianę anteny na dłuższą (16,5 cm + 0,5 cm na przylutowanie, czyli 1/4 fali), lub nielegalne używanie radiotelefonów większej mocy zaprogramowych na częstotliwości PMR, w tym także z zastosowaniem anten bazowych i mobilnych.

Amatorskie radio (pot. krótkofalarstwo)[edytuj]

Częstotliwości komercyjne[edytuj]

Wykupione przez firmy i udostępniane ich klientom przy zakupie radiotelefonu.

Więcej informacji:

https://navcomm.eu/pl/

http://autoradia.pl

http://hamradioshop.pl

https://avantiradio.pl

Radio FRS/GMRS[edytuj]

Amerykański pierwowzór PMR, w Europie nielegalny ze względu na inne przydziały częstotliwości.

Freenet[edytuj]

Niemieckie radio, działające na 6 kanałach w zakresie 149,025...149,1125 MHz, nielegalne w Polsce (częściowo zachodzi na częstotliwości polskiej Straży Pożarnej).

Radio morskie[edytuj]

Morski kanał ratunkowy 16 to częstotliwość 156,800 MHz, modulacja FM. W głębi lądu (kilkadziesiąt kilometrów od brzegu) będzie bezużyteczny.

Pod żadnym pozorem nie wolno używać radia morskiego niezgodnie z jego przeznaczeniem, na tych częstotliwościach piraci radiowi są dosyć sprawnie namierzani przez służby państwowe.

Radio lotnicze[edytuj]

Pod żadnym pozorem nie wolno używać radia lotniczego niezgodnie z jego przeznaczeniem, na tych częstotliwościach piraci radiowi są dosyć sprawnie namierzani przez służby państwowe, co grozi wyrokiem nie tylko z przepisów telekomunikacyjnych, ale także z paragrafu o sprowadzeniu zagrożenia katastrofą w ruchu powietrznym.

IAD[edytuj]

Lotnicza częstotliwość ratunkowa IAD (International Air Distress) to częstotliwość 121,5 MHz, modulacja AM. Sygnał może być odebrany z odległości kilkudziesięciu kilometrów przez stacje kontroli lotów przy lotniskach, oraz kilkuset kilometrów z samolotów.

MAD[edytuj]

Wojskowa lotnicza częstotliwość alarmowa MAD (Military Air Distress) 243 MHz. Używana głównie przez lotnictwo Stanów Zjednoczonych. Znikome prawdopodobieństwo zareagowania na odebrany sygnał.

Boja alarmowa EPIRB Cospas-Sarsat[edytuj]

Nadaje sygnał wezwania pomocy wraz z lokalizacją GPS na częstotliwości 406 MHz, odbierany przez satelity geostacjonarne. Niektóre boje dodatkowo nadają sygnał na częstotliwości alarmowej lotniczej 121,5 MHz, co ułatwia odnalezienie źródła sygnału przez samoloty ratownicze. Boja musi być zarejestrowana w systemie. Są na wyposażeniu szalup ratunkowych, ale także jako urządzenia dla turystów przebywających na odludnych terenach.

Więcej informacji: https://cospas-sarsat.int/

Amerykańskie satelity wojskowe[edytuj]

Zakresy częstotliwości 257...272 i 387...390 MHz. Z powodu braku weryfikacji nadajnika, są używane również przez piratów radiowych, terrorystów i przemytników. W Europie wysokie ryzyko namierzenia źródła sygnału.

Więcej informacji: http://www.satellitenwelt.de/uhfmilsat.htm

LAN Local Area Network[edytuj]

Sieci lokalne będą działały tak długo jak długo będą miały zasilanie. Awaria u dostawcy internetu, pozbawia wyjścia na świat, ale nie odcina od zasobów lokalnych. Zarówno w sieci kablowej Ethernet jak i bezprzewodowej Wi-Fi, nadal będą działały serwery plików czy udostępnione drukarki. W oparciu o sieć lokalną można zorganizować telefonię VoIP i/lub korzystać komunikatorów.

W czasach, gdy dostęp do internetu był jeszcze dobrem luksusowym, na polskich osiedlach powstawały sąsiedzkie sieci lokalne, które współdzieliły jedno tzw. stałe łącze (SDI lub neostradę). Przy okazji w takiej siecie rozmawiano na LAN Chat i grano w gry multiplayer.

Wi-fi / Bluetooth[edytuj]

LoRa / LoRa WAN[edytuj]

Skrytki kontaktowe[edytuj]

Najprościej logikę działania martwych skrzynek wyjaśnia Tom Clancy:

„Skrzynką kontaktową może być jakikolwiek przedmiot, wyglądający jak zwykły kamień, czy coś innego powszedniego i nieszkodliwego, z wydrążonym środkiem, gdzie mieści się to, co ma być przekazane. W Moskwie stosowano szczególnie cegły, gdyż przede wszystkim z nich zbudowane było miasto, a na skutek powszechnie słabego wykonawstwa wiele trzymało się luźno. Rodzajów takich przedmiotów-skrzynek kontaktowych było nieskończenie wiele.”

Źródło: https://fundacjapoint.pl/2016/12/martwe-skrzynki/

Umowne znaki[edytuj]

W tej kategorii można umieścić np. warchalking, czyli oznaczanie za pomocą rysowanych kredą znaków miejsc, w którym dostępne są otwarte sieci bezprzewodowe, albo względnie usystematyzowane znaki pozostawiane przez amerykańskich bezdomnych.

Metody survivalowe[edytuj]

Gwizdek[edytuj]

Służy do wzywania pomocy, a także w miastach jako narzędzie samoobrony do zwrócenia uwagi przechodniów.

Lusterko sygnałowe[edytuj]

Służy do wzywania pomocy, głównie do zwracania uwagi pilotów samolotów i śmigłowców.